Ongi etorriak Mikelen Txokora

Ongi etorriak izan zaitezte Mikelen txokora.
Hemen aurkituko dituzue ZIENTZIEN arloan salseatzeko hainbat kontu.

DBHko Matematika eta Natura ariketez gain Batxilergoko Biologia, Mundu Garaikiderako Zientziak eta Lur eta Ingurunearen Zientzien ariketa, bideo eta abarrak ere aurkituko dituzue.

Monday, November 12, 2012

DBH 4/Batxi 1: Zelularen gurutzegrama

Hona hemen zelularen inguruko gurutzegrama.

BERTIKALAK:
1) Proteinak sintetizatu eta garraiatzen dituen organuluaren siglak.
2) Obuluak sortzen dituen gizakia.
3) Arnasketa zelularraren atala, zitoplasman burutzen dena.
5) Calvinen zikloan CO2 finkatzen duen entzima.
6) Ondoz ondoko bi zelula elkarturik mantentzen dituen egitura.
7) Krebsen zikloa burutzen duen organulua.
10) Txanpon energetiko unibertsala.
12) Birusaren zikloetako bat, zelula ostalaria hiltzen ez duena.
14) Azido nukleikoen base nitrogenatuetako bat, purinatik eratorria dena.
16) ADNak ez daukan base nitrogenatua.
19) Krebsen zikloan lortzen den molekula energetiko bat.
20) Beren artean hiru lotura eratzen dituzten base nitrogenatuen hizkiak.
21) Tilakoideen multzoa.
23) Kode genetikoan CAU hirukoteari dagokion aminoazidoaren akronimoa.
25) Nork ez dizu inoiz Y kromosomarik emango?
28) Zianobakterioek ez dute kloroplastorik, baina fotosintesia egiten al dute?

HORIZONTALAK:
3) Mitokondriaren barne mintzaren tolestura (artikulurik gabe).
4) Calvinen zikloa gertatzen den kloroplastoaren aldea.
8) Hidrogenoak ur molekulen artean eratzen duen egitura.
9) Meiosian kromatiden arteko elkargurutzaketa gertatzen den puntua.
11) Hezurra jaten duen zelula (artikulurik gabe).
13) Zelulak kanpotik likidoa barneratzen dueneko prozesua.
15) Aminoazidoen sekuentzia abiarazten duen aminoazidoaren akrominoa.
17) Espermatozoideak daukan dotazio genetikoa zelula somatiko batekin alderatuta.
18) Zelulatik sustantziak kanporatzen dituen organulua.
22) Fotosintesiaren argitako fasean lortzen den molekula energetikoetako bat.
23) Informazio genetikoaren unitatea.
26) Kode genetikoan GCA hirukoteari dagokion aminoazidoaren akronimoa.
27) Azido zitrikoaren zikloa.
29) Kromatidak banatzen direneko mitosiaren fasea.
30)  Animalia zeluletan txikiak dira, landare zeluletan aldiz handiak.

Thursday, November 8, 2012

DBH 3/4: Arrautzak (sukaldea eta kimika)

Hemen duzue Robin Food saioaren atal bat. Bertan David de Jorgek Idoia Mujika kimikaria gonbidatu du eta arrautzen inguruan mintzatu dira. Davidek berak arrautzak oinarri dituen bi jaki prestatu ditu eta Idoiak kimikaren aldetik azaldu du arrautzekin gertatzen dena. Horretaz gain "gomazko arrautzak", "arrautzak azido klorhidriko erara" eta "souffle kimikoa" egin ditu Idoiak.


Wednesday, October 31, 2012

DBH 4/ Batxi 1: Biologia. Kariotipoa osatu

Hemen duzue giza kariotipoa osatzeko ariketa on bat. Lourdes Luengok bere blogerako egindako ariketa da. Goikaldean kromosoma homologo bakarra dago eta azpikaldean bakoitzaren bikoteak desordenaturik daude.
Ea gai zareten kromosoma homologatuak parekatzeko. Klikatu irudian eta ekin lanari:

Sunday, October 28, 2012

DBH 4: Biologia. ADNaren transkripzioa eta ARNaren itzulpena

Hemen dituzue bi bideo. Ingelesez daude, sentitzen dut, baina irudiek oso ongi erakusten dituzte prozesuak.

Lehenengo bideoak ADNaren transkripzioa nola gertatzen den erakusten du.











Bigarrenean erribosoma ARN mezularia itzultzen ikusten da.


Wednesday, October 24, 2012

Batxi 1: Bio. XVIVO proiektua

Harvard unibertsitateko XVIVO proiektuak zientziaren inguruko animazioak egitea du helburu. Zelula inoiz ikusi ez den bezala agertzen dute bideoek, nik behintzat ez dut inoiz horrelakorik ikusi eta izugarri gustatu zaizkit. Adibide pare bat erakutsiko dizkizuet:

Hemen duzue leukozito baten barne funtzionamendua azaltzen duen 8 minutuko animazioa.












Bigarren bideoan mitokondia baten funtzionamendua ageri da.



Friday, October 19, 2012

DBH 3: Natura. Gosari osasuntsua.

Joseba eta Aitor eskolako patio orduan elkartu dira eta bakoitzak besteari egunero zer gosaltzen duen kontatu dio.

Josebaren gosaria:
- Esne katilukada (litro 1/4a) 
- Bi Cola Cao goilarakadakin (bakoitzak 15 gramo)
- Hiru Digestive gaileta (bakoitzak 15 gramo)
- Laranja zuku basokada bat (litro 1/3a)

Aitorren gosaria:
- Coca Cola lata bat
- Bi Bollycao (bakoitzak 67 gramo)

Azter ezazu bakoitzaren gosaria. Hauetako osagai bakoitzeko hartzen dituzten kopuruak kontutan hartuz esan ezazu zein gosari den bietan osasuntsuena.
- Gluzidoak (karbohidratoak)
- Lipidoak (koipeak)
- Proteinak
- Bitaminak
- Kaltzioa
- Fosforoa
- Potasioa
- Ura

Monday, October 15, 2012

Batxi 1: Bio. Zelularen funtzionamenduaren bideoak

Hemen dituzue zelularen funtzionamendua erakusten duten bi bideo. Lehenengoan ameba bakteria bat fagozitatzen ikusten da eta bigarrenean mintz plasmatikoaren funtzionamendua. Klikatu irudietan bideoak ikusteko.



Monday, October 8, 2012

DBH 4: Biologia. Zelulen mikrografiak (3)

Hona hemen hainbat zelularen mikrografiak (klikatu irudietan handiago ikusteko). Baditugu:  
- osteozitoa
- linfozitoa
- kapilareetako zelula
- basofiloa
- adipozitoa
- eosinofiloa.
Zoritxarrez post hau argitaratzeko unean desordenatu egin zaizkit. Esango didazu zein den zein?
Ondoren azter ezazu zelula bakoitza eta lotu ezazu bakoitzaren itxura betetzen duten funtzioarekin.







Friday, October 5, 2012

DBH 3/4: Biologia. Zelulen mikrografiak (2)

Hemen dituzue zelulen atalen mikrografiak (klikatu argazkian handiago ikusteko). Ea denak identifikatzen dituzuen.













Wednesday, October 3, 2012

Batxi 1: Biologia. Biomolekulen tangrama

Hemen dituzen hainbat irudi. Bakoitzak molekula bat irudikatzen du, erraz aurkituko dituzue liburuetan agertzen diren irudiekiko antzekotasunak. Ea gai zareten tangrama bezala erabiliz ondorengo molekulak osatzeko:
- Sakarosa
- Fosfolipidoa
- ATP
- Argizaria
- Maltosa