DBH 4: Odolaren praktikak.

Gaur gure odol taldea zein den jakiteko praktika bat egin dugu Lourdes eta Lorearen laguntzarekin. Hemen dituzue atera ditudan argazkiak.

Batxi 2: Lur. Parisko konferentzia.

2015 urtea amaitzen ari den honetan, Parisen elkartu dira mundu guztiko herrialdeetako ordezkariak aldaketa klimatikoaren inguruko hausnarketa egitera. Azter ezazu interneten honen inguruan dagoen informazioa eta erantzun itzazu ondorengo galderak:
- Nazio Batuek Aldaketa klimatikoari buruz egin duten zebatgarren konferentzia izan da?
- Zein zen hasierako helburua? Bete al da?
- Zeintzu oztopo aurkitu dituzte nahi zituzten helburuak betetzeko?
- Zein herrialde izan dira oztopo gehien jarri dituztenak?
- Zein adostasunetara iritsi dira?
- Euskal ordezkariak ere izan dira Parisen egun hauetan. Nortzuk egon dira? Zer egin dute?

Batxi 2: Lur. Plastikozko ozeanoak

Bigarren kateko "La noche temática" saioan eman zuten dokumental bat dakarkizuet oraingoan: Océanos de plástico. Klikatu irudian:

Batxi 3: Digestio aparatuarekin loturiko irudiak

Identifika itzazu elementuak eta esan ezazu bakoitzak zertarako balio duen.

Batxi 2: Lur. Eskoriatzako lurjausia.

Hemen duzue AP-1 autopistan Eskoriatza arean izandako lurjausiaren bideoa. Ikus ezazue eta gero klasean landutako kontzeptuak aztertuko ditugu, lurraren izaera, deforestazioa, euri errejimena Kantauri isurialdean... Klikatu argazkian.

DBH 4: Biologia. Alelo gainartzaile eta azpirakorrak.

Liburuan agertu zaizkigun pertsonen ezaugarriekin alelo gainartzaileak eta azpirakorrak zeintzuk diren aipatu digute. Guk geure estatistika egin dugu laugarren mailako hiru gelatan (guztira 63 ikasle) eta honako hauek dira emaitzak:
Goian gainartzailea eta azpian azpirakorra (liburuaren arabera).

Begi ilunak  51 (%81)
Begi argiak  12 (%19)

Ile kizkurra  33 (%53)
Ile leuna      30 (%47)

Mihi biribilgarria       44 (%70)
Mihi ez-biribilgarria  19 (%30)

Ile iluna  48 (%76)
Ile argia  15 (%24)

Belarriaren gingil askea  60 (%95)
Belarriaren gingil lotua     3 (%5)

Bekokian ilearen pikoa bai  23 (%36)
Bekokian ilearen pikoa ez   40 (%64)

DBH 4: Biologia. Hemofilia.

Quique-ren historia ezagutuko dugu, berak hemofilia dauka.

DBH 4: Biologia. Daltonismoa.

Hona hemen daltonismoaren inguruko bi bideo:























Hemen duzue daltonismoaren testa. Batzuk ez dira errazak baina bueno, animoooo!!!
Klikatu argazkian:

DBH 4: Bio. Genetika ariketak (4)

Sexuari loturiko gaixotasunen ariketak dituzu jarraian:

1) Posible al da ondo ikusten duten gurasoek alaba daltonikoa izatea? Eta seme daltonikoa izatea?

2) Gizon hemofiliko batek hemofiliaren eramalea den alaba dauka. Hau gerta dadin ezinbestekoa al da emaztea ere eramalea izatea?


3) Gizon hemofiliko eta emakume eramalea haur baten esperoan daude.
    a) Zein da haurra jaio aurretik hiltzearen probabilitatea?
    b) Haurra jaio bada, zein da hemofilikoa izateko daukan probabilitatea?

4) Zein da emakume daltoniko batek seme daltonikoa izateko daukan probabilitatea? Aukera berdina al du alaba daltonikoa izateko?

5) Emakume batek eta gizon hemofiliko batek seme hemofilikoa izan dute. Zein da emakumearen genotipoa?

6) Gizon normal batek eta daltonismoaren eramalea den emakumeak lau seme daltoniko izan dituzte. Posible al da hori?

DBH 4: Bio. Genetika ariketak (3)

Oraingoan odol taldeen inguruko ariketak egingo ditugu.

1) A taldeko emakume batek eta B taldeko gizon batek bi haur dituzte, bata A taldekoa eta bestea B taldekoa. Zeintzuk dira lauren genotipoak?

2) Senar eta emazte baten ama biak 0 taldekoak ziren baina beraiek AB taldeko alaba izan dute. Posible al da? Posible bada, zein izango da orduan senar emazteen genotipoa?

3) AB taldeko gurasoak haur baten esperoan daude. Zein probalilitate dauka haurrak...
    a) ... A taldekoa izateko?
    b) ... heterozigotikoa izateko?

4) A taldeko emakume batek A taldeko semea izan du. Horretarako ezinbestekoa al da senarraren odol taldea ere A izatea?

5) AB taldeko ama eta B taldeko aita duen alaba homozigotikoak odol transfusio baten beharra dauka. Nork eman beharko lioke odola?

6) AB taldekoa den pertsona baten gurasoen genotipoa nolakoa da? Aipa itzazu aukera guziak.

7) B taldeko bi gurasoen alabaren odola 0 taldekoa da.
    a) Nolakoa da gurasoen genotipoa? 
    b) Posible al da alabaren aitonetako bat 0 taldekoa izatea?

8) Posible al da AB taldeko pertsona baten semea 0 taldekoa izatea? Eta pertsona horren ama 0 taldekoa izatea?